جرم کلاهبرداری به هیج وجه مشمول مرور زمان نمی شود

گاهی در محاکم مختلف دیده می‌شود که در مورد بند ب ماده ۱۰۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱ر۲ر۹۲ راجع به جرم کلاهبرداری برداشت‌های متفاوت ارائه و براساس آن حکم صادر می‌شود که در برخی موارد سبب تضییع حقوق یکی از طرفین دعوا می‌شود این نوشتار سعی دارد با واکاوی این موضوع از تضییع حقوق افراد محق جلوگیری کند

فرهنگ ورشوچی ـ همکار حقوقی در دانشگاه آزاد اسلامی کرج

گاهی در محاکم مختلف دیده می‌شود که در مورد بند ب ماده ۱۰۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱ر۲ر۹۲ راجع به جرم کلاهبرداری برداشت‌های متفاوت ارائه و براساس آن حکم صادر می‌شود که در برخی موارد سبب تضییع حقوق یکی از طرفین دعوا می‌شود. این نوشتار سعی دارد با واکاوی این موضوع از تضییع حقوق افراد محق جلوگیری کند.

 آئین نامه اجرائی قانون مجازات اشتغال به حرفه کاریابی و مشاوره شغلی بدون داشتن پروانه کار - مصوب 1380 - دام سایت های کاریابی برای متقاضیان کار - آئین نامه کاریابی های خصوصی - شایع ترین جرائم جعل و کلاهبرداری در کشور - جرم کلاهبرداری به هیچ وجه مشمول مرور زمان نمی شود - نمونه دفاع در مورد بزه کلاهبرداری 

مادة ۱۰۹ ق.م.ا مصوب ۱ر۲ر۹۲ جرایم مطروحه در سه بند الف ـ ب ـ پ ـ آن ماده را از شمول مرور زمان استثناء کرده که در بند ب « جرایم اقتصادی شامل کلاهبرداری و جرایم موضوع تبصره ماده۳۶ این قانون (ق.م.ا) با رعایت مبلغ مقرر در آن ماده» مطرح شده است. برای تشحیذ اذهان عمومی باید گفت:

این بند (بند ب) دو قسمت دارد:

۱ـ جرایم اقتصادی شامل کلاهبرداری

۲ـ جرایم موضوع تبصرة ماده۳۶ این قانون (ق.م.ا) با رعایت مبلغ مقرر در آن ماده

این بدین معنی نیست که جرم اقتصادی شامل کلاهبرداری (ذکر عبارت شامل کلاهبرداری از این جهت است که جرایم اقتصادی دیگر از قبیل ارتشاء، اختلاس و… را که در تبصره ماده۳۶ ق.م.ا آمده است استثناء کند و نشان دهد کلاهبرداری مانند سایر جرایم اقتصادی ذکر شده در تبصره ماده۳۶ مشمول رعایت مبلغ مقرر در تبصرة ماده۳۶ نیست) باید با رعایت مبلغ مندرج در تبصرة ماده۳۶ این قانون باشد. این بند به صراحت خواسته تا کلاهبرداری را از شمول قید یک میلیارد ریال استثناء کند. همانطور که در تبصرة مادة ۳۶ می‌بینیم از بند الف تا ز جرم کلاهبرداری ذکر نشده است تا بخواهیم کلاهبرداری را مقید به یک میلیارد ریال کنیم. با این توضیحات در می‌یابیم که منظور قانونگذار از بند ب مادة ۱۰۹، استثنای کلاهبرداری (به طور عام و به هر مبلغی) و استثنای جرایم مطروحه در تبصرة مادة ۳۶ با رعایت مبلغ کف یک میلیارد ریال، از شمول مرور زمان است. اگر قصد قانونگذار، استثنای کلاهبرداری با مبلغ بالاتر از یک میلیارد ریال از شمول مرور زمان بود در بند ب مادة ۱۰۹ به خود مادة ۳۶ اشاره می‌کرد که کلمة کلاهبرداری در‌ آن ذکر شده است، نه به تبصرة آن که اسمی از کلاهبرداری در‌ آن نیست، تا متعلق مبلغ بالاتر از یک میلیارد ریال شود.

معیارهای تشخیص جرم کلاهبرداری - بررسی جرم کلاهبرداری و مجازات قانونی کلاهبرداران - تحصیل مال نامشروع وکلاهبرداری - شکوائیه کلاهبرداری - جرم کلاهبرداری در آیینه قانون - طرح مواردی از شروع به کلاهبرداری 

همچنین در بین دو قسمت بند ب مادة ۱۰۹، حرف ربط «و» قرار گرفته است. همانطور که اساتید معظم ادبیات فارسی؛ دکتر حسن انوری و دکتر حسن احمدی گیوی در جلد ۲ دستور زبان فارسی چاپ انتشارات فاطمی در سال ۱۳۶۷ ص۲۵۵؛ ذکر کرده‌اند: «حرف ربط، کلمه‌ای است که دو کلمة همگون با دو عبارت یا دو جمله را به هم می‌پیونددو آنها را همپایه و هم ارزش می‌سازد و یا جمله‌ای را به جملة دیگر می‌پیوندد و دومی را وابستة اولی قرار می‌دهد.»

بنابر این «و» موجود در بند ب مادة ۱۰۹ می‌خواهد نشان دهد که جرایم موضوع تبصرة مادة ۳۶ این قانون با رعایت مبلغ مقرر در‌ آن ماده آنقدر مهم است که باید همپایه و هم ارزش جرم کلاهبرداری، که مشمول مرور زمان نمی‌شود. محسوب شده و مشمول مرور زمان نشود. نه اینکه کلاهبرداری زیرمجموعه تبصرة ماده۳۶ ق.م.ا شود. چرا که اگر غرض این بود، همانطور که عرض شد باید به خود مادة ۳۶ که حاوی کلمه کلاهبرداری است اشاره می‌کرد نه به تبصرة آن که نامی از کلاهبرداری ندارد.

 فروش مال غیر و کلاهبرداری - کلاهبرداری موضوع 90 درصد پرونده ها در پلیس فتا 

بنابر این در جرم کلاهبرداری، مبلغ کلاهبرداری جهت عدم شمول مرور زمان اهمیت ندارد و جرم کلاهبرداری به هر مبلغ طبق ماده ۱۰۹ ق.م.ا مشمول «مرور زمانِ» تعقیب، صدور حکم و اجرای مجازات نمی‌شود.

پس در می‌یابیم که از نظر قانونگذار طبق بند ب مادة۱۰۹: جرم کلاهبرداری  به هر مبلغی به هیچ وجه مشمول مرور زمان نمی‌شود.

منبع : اطلاعات